Kemanı oluşturan parçalar ve görevleri
Candireği: Ladinden yapılan 5-6 mm. çapında, 7 -8 cm. uzunluğunda iki ucu titreşim tahtasının ve sırtın eğimine uygun biçimde yontulmuş, yıllık halkaları titreşim tahtasının ters yönüne gelecek biçimde kesilmiş silindirik bir parçadır. Görevleri:
- La ve mi tellerinin seseşiği aracılığıyla göğüse yaptığı basınca karşı direnç sağlayarak göğsün göçmesini önler.
- Tellerden elde edilen ve seseşiğine oradan da göğüse gelen titreşimleri çalgının sırtına iletir,
Basbalkon (Bas çıtası):Bas çıtası, 4. telin altına yani eşiğin üst ayağının altına gelecek şekilde göğüs tahtasının iç tarafına yapıştırılan 27 cm. uzunluğunda, 6 cm. kalınlığında her iki ucuna doğru eğim verilerek inceltilmiş ladin ağacından yapılan bir parçadır. Bas teline ve göğüse dayanak görevi üstlendiğinden bu adı almıştır. Bas çıtası ve candirek, kemanın ses niteliklerini çok etkileyen önemli parçalardır. Keman yapımcıları can direğinin yerini çok az oynatarak kemandan daha iyi ses elde etme yöntemlerini araştırırlar.
Seseşiği (Köprü):
- Tellerin tuşeyle olan yüksekliklerini düzenler.
- Tellerin aralıklarını düzenler.
- Tellerden aldığı titreşimleri göğse iletir.
- Tellerin uzunluklarının saptanmasına yardım eder.
- Teller üzerinde yaylama tekniklerine yardım eder..
Seseşiği kelebek ağacından yapılır.
Başeşik:
- Tellerin tuşeyle olan yüksekliklerini düzenler.
- Tellerin aralıklarını düzenler.
Başeşik, abanoz ağacından yapılır
Kuyruk (Teltakacağı) :Tellerin birer ucunun takılarak gerilmelerine yardımcı olur. Abanoz, pelesenk vb. sert ağaçlardan ya da plastik türü maddelerden yapılır.
Kuyruk Bağı: Kuyruğun, kuyruk düğmesi yardımıyla kemana bağlanmasını ve tellerin burgular tarafından gerilmelerine yardımcı olur. Çelik, bağırsak ya da sert plastikten yapılır.
Fiks (İnce düzen burgusu): Kuyruğun üzerine yerleştirilen ve tellerin frekanslarını istenilen bir noktada saptamaya yarayan fiks metal ya da sert plastikten yapılır.
Sap (Boyun) : Tuşenin saptanmasına yarayan ve kemanın gövdesinin tutularak çalınabilme olanağını sağlamak amacıyla gövdeye yapıştırılan akçaağaçtan yapılan bir parçadır.
Tuşe: Gerili tellere parmakların basılabilmesi için yüzeyoluşturmak amacıyla, abanoz ağacından dışbükey eğim verilerek sapın üst bölümüne yapıştırılan bir parçadır (Şekil 4a).
Salyangoz: Kemanın gövdesine yapıştırılan sapın bitiminde, salyangaz biçiminde, keman yapımcılarının ustalıklarını gösterdikleri önemli bir bölümdür.
Burgu (Kulak): Abanoz, pelesenk vb. ağaçlardan yapılan ve telleri gerdirmeye yarayan dört adet konik gövdeli el ile döndürülebilecek başlı parçalardır.
Burguluk: Sap ile salyangoz arasında içi oyuk iki kenarına burguları saptamak için dörder delik (Konik olan burguların sıkı bir biçimde durabilmesi için bu deliklerin biri geniş diğeri dardır.) açılmış bölümdür. Sap, burguluk ve salyangoz tek parça olarak akçaağaçtan yapılır.
Surdin (Susturucu): Kemanın sesinin gürlüğünü azaltmada kullanılan; abanoz, fildişi, lastik, plastik ya da metalden yapılan bir ek araçtır. Bazıları seseşiğini kavrayacak biçimde yukarıdan takılabilecek özellikte yapılır. Metal susturucular sesi çok büyük oranda azaltmada kullanılır. Susturucu çalgının gürlüğünü azalttığı gibi gizemli, büyülü bir etki de yararır.
Çenelik: Ağaç ya da plastik maddelerden yapılan kemanı kavramaya yarayan ek bir araçtır.
Omuzluk: Keman ile omuz arasındaki boşluğu doldurmaya ve kemam rahat bir biçimde kavrayabilmeye yarayan ek bir araçtır.
Teller: Teller; çelik üzerine wolfram, krom, gümüş, alüminyum vb. ya da yapay (sentetik) ipliksi maddeler sarılarak üretilir. Önceleri koyun bağırsağından da üretilmekteydi. Bu tür teller çelik tellere göre daha yumuşak tınılı fakat daha dayamksızdırlar.